De duivel komt terug voor meer!

En dat voelt, zeker in eerste instantie, best goed. Het vervolg daarentegen…..

Laat ik bij het begin beginnen. In onze opvoeding en middels ons schoolsysteem worden we klaargemaakt om te genieten van al datgene wat de duivel te bieden heeft. Nog sterker: We leren in hoge mate om zelf duivel te zijn. Dat zit zo: Wij leren kennis aan (geen kunde) wat ons perspectief zou moeten bieden op een goed betaalde baan die gekoppeld is aan die kennis (of het diploma; dat laat ik even in het midden). Met die kennis (wetenschap?) gaan we aan de slag, waarbij de aller slimsten (?) van ons terechtkomen bij bedrijven die ons, middels de psychologie opgedaan in Las Vegas , ongemerkt weten te verleiden -via ons onbewustzijn- tot vele verschillende vormen van consumptie op de heel korte termijn. De truc daarachter is dat je ongemerkt op de lange termijn verslaafd bent geraakt. Denk daarbij niet alleen aan sigaretten en alcohol, maar ook aan vakanties, supermarkten en social media. Allemaal instant bevrediging met verslavingseffecten op lange termijn.

Zeg eens eerlijk: Heb jij in je opvoeding of op school ooit geleerd om met dit soort zaken om te gaan? Neen, helaas. Je hebt kennis wat kennis opgedaan maar nauwelijks kunde. Laat staan dat je geleerd is om te leren van de ervaring van anderen; wellicht ouderen. Nog sterker: Is jou ooit iets geleerd over de basis van ons Westerse bestaan? Waarschijnlijk weet je niet eens wat die basis is. Die basis ligt in de combinatie (!) van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Alle drie zaken om te delen en niet om alleen maar te nemen. Liberale democratie? Dat is vooral de plicht om je te informeren en mee te doen; geenszins een systeem om lui bij achterover te hangen. Heb je dan geleerd om de wet te volgen? Een wet die gebaseerd is op de idealen van de verlichting, waaronder vrijheid-gelijkheid en broederschap? Ik denk het niet.

Er is dus iets heel vreemds aan de hand: We hebben wel wetten gebaseerd op de verlichting, maar we leren niet tot nauwelijks over het waarom, laat staan over het hoe daar van! Informeren, kritisch nadenken en filosofie horen daar noodzakelijk bij. Daar doen we in onze opvoeding en opleiding nagenoeg niets mee. We leren slechts dat je bij overtreding van die wetten schuldig bent en dus schuld moet bekennen én een boete moet betalen.

Zet dat eens tegenover de Islam. Daar ken je, om er bij te horen, vele verplichtingen die ook echt moeten (5 x bidden per dag, ramadan, etc.) maar waarvoor je ook een beloning krijgt. Tegenover het moeten staat beloning; al was het maar dat je per direct echt bij een eensgezinde groep hoort.

Tegenover atheïsme, humanisme en eigenlijk ook het huidige Christelijke geloof staat eigenlijk niets anders dan perspectief. Maar welk perspectief? Vooral het perspectief van erbij horen of er niet bij horen. Een twee klassen maatschappij. Waarbij ‘er bij horen’ vooral betekent dat jij jouw kennis gebruikt om middels jouw (financiële) positie je eigen vrijheid te kopen. Gelijkheid is er niet bij. Gelijkheid komt voort uit broederschap en die hebben we ongemerkt in de laatste decennia verloren! Ja, we hebben sociale wetten, maar dat is amper meer een echt ‘er bij horen’.

Ondertussen wil die duivel, die (dus) staat voor jouw (!) eigen vrijheid, (financiële) welstand en instant consumptiepatroon -wat o zo verslavend- is, meer en meer en meer. Hij (of zij) wil zo veel meer dat een flink deel van ons het niet meer vol houdt. Dat noemen we tegenwoordig ‘eigen schuld’, want de kansen lagen er toch.

Op dat moment komt die zelfde duivel weer terug. Nu in de vorm van über stoer dogmatisme, populisme, vijanden zoekend, een ander de schuld gevend en jou bevestigend in jouw boosheid. Stoere mannen (….) die het wel eens voor jou zullen opnemen……

Ja, ja. De duivel maakt weer eens overuren. Hij heeft honger. Hij wil meer. Het interesseert hem niet of het goed of slecht met jou gaat. Hij verleidt je tot meer welstand of meer boosheid. Eén van beide.

Wanneer gaan we elkaar leren dat het leven niet begint met kennis en consumptie, maar bij kunde, ervaring, vrijheid, gelijkheid, broederschap, je informeren, delen en er oprecht bij horen? Met voldoening, plichten, luisteren en gewoon doen in plaats van de ultieme zoektocht naar persoonlijk geluk?

Je vraagt je af waar die duivel de volgende keer opduikt. En in welke gedaante. Je vraagt je af of de duivel niet stiekem in jezelf zit. Of je niet krijgt wat jezelf gezaaid hebt.

Waar het om gaat, ik lijk wel een dominee of een goeroe, is dat het begint met het aanleren van waarden en normen. En vooral het filosoferen daar over. Waarden en normen waarmee we deze zeer snel veranderende en soms unheimische wereld samen (!) goed aankunnen. Kunde voor kennis.

Er ligt zo veel moois in het verschiet. Helaas lijkt dat slechts bestemd voor diegenen die de kunde hebben om er mee om te gaan.

Ik wens jou een prachtige toekomst toe. Een toekomst in broederschap.

Rob Franse, 11 juni 2018

3 gedachten over “De duivel komt terug voor meer!”

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *