In het eerste uur van het nieuwe jaar betrapte ik mezelf er op dat ik velen vooral een jaar wenste met veel leuke kleine en behapbare dingetjes. Dingetjes die jezelf in de hand hebt. Een wens die ik niet vooraf bedacht had. De wens kwam bij me op. Misschien wel doordat we al uren in en onder het In het eerste uur van het nieuwe jaar betrapte ik mezelf er op dat ik velen vooral een jaar wenste vuurwerk zaten. Prachtig maar wel heel lang en heel veel. Een uur eerder hadden we Peter Pannekoek uitgezet. De snelheid van opeenvolgende grappen en bemerkingen wedijverde slechts met z’n geschreeuw waardoor er weinig ruimte was om even te grinniken want direct door naar het volgende.
Eergisteren lunchte ik met mijn broers. Eén van beide verzuchtte ‘Veruit de meeste mensen zijn niet wakker’ waarbij hij de krant van die dag opzij legde. Ik beaamde dit en deed er nog een schep bovenop door te zeggen dat inmiddels heel veel personen, kranten en andere media de laatste jaren dat gedrag beloonde omdat men kennelijk aanneemt dat de meeste kijkers en luisteraars binnen 20 seconden een nieuwe kick of thrill willen. In plaats van het idee dat sommige mensen wakker willen worden.
Doorpratend kwamen we al snel op het punt dat het best eens zo zou kunnen zijn dat zeer velen niet alleen gelukkig worden van thrills maar zich heel ongelukkig gaan voelen wanneer ze de thrill langer dan 20 seconden missen. Alsof ze bang zijn dat ze daardoor van hun snelle brein (snel en zonder nadenken) naar hun langzame brein zouden gaan (langzamer met nadenken). Lees Kahnemans ‘Ons feilbare denken’.
Nog niet zo heel lang geleden begon Herman Finkers heel rustig met de op gewone geluidssterkte uitgesproken woorden ‘In Almelo is altijd wat te doen’ waarna hij een korte stilte liet vallen. Na ongeveer een seconde begon de zaal te lachen. Men ging er eens lekker voor zitten. En terecht. Lekker wachtend (….) op het vervolg. Een vervolg wat kwam én wat ook na de show bij menigeen bleef hangen. Net als de glimlach.
Was dit wat er allemaal door m’n hoofd speelde toen ik mensen vele leuke, kleine en behapbare dingetjes toewenste? Was dit wat ik dacht toen ik de titel ‘Minder, kleiner en fijner’ opschreef? Het zou zomaar kunnen. Ik vind het ook leuk om de moeite te nemen m’n langzame brein aan het werk te zetten. Net zo goed als ik het fijn vind wanneer mijn snelle brein niet altijd overladen wordt. Waarom ik talkshows bijna altijd oversla maar met veel genoegen onlangs luisterde naar Robert Dijkgraaf bij Eva Jinek.
Ik ben vaak tevreden maar ook vaak ontevreden. Die ontevredenheid heeft me het laatste jaar steeds vaker overvallen doordat m’n snelle brein te vaak overvallen werd door alles en iedereen. Dat ga ik vanaf nu minder laten gebeuren. Dagelijks ga ik meerdere malen ‘alles en iedereen’ even uitzetten. De tijd die ik daarmee uitspaar ga ik gebruiken voor kleiner en fijner.
Ik wens jullie allen het vermogen toe om voor jouzelf die keuzes te maken die jou het beste passen dit jaar.
Rob Franse, 3 januari 2026