Helaas ervaar ik dat ik met het verstrijken der jaren steeds minder onbevangen kan luisteren.
Informatie kan ik minder snel verwerken, ik twijfel vaker en sneller aan de juistheid van de informatie (ook wanneer deze gedeeld wordt door goede bekenden), steeds vaker betwijfel ik de juistheid van de kennis en meningen die ikzelf in de loop der jaren heb opgedaan en waaraan ik nieuwe informatie toets.
Ik ben ook wat minder goedgelovig geworden doordat we inmiddels weten dat onze herinneringen in de loop der jaren ‘selectief’ geworden zijn. Omdat we erg vaak denken bewust na te denken terwijl dat in meer dan 95% van de situaties onbewust blijkt te zijn. Omdat ik weet dat we steeds vaker en steeds slimmer ‘bewust’ gemanipuleerd worden. Het soms stomweg niet meer kunnen volgen wat er allemaal gebeurt.
Door onze ‘ballast’, die met het klimmen der jaren natuurlijk gegroeid is, heeft onze geest steeds meer moeite om de juiste informatie van onze harde schijf te plukken. Tegelijk probeer ik ruimte te houden of te vinden voor echt nieuwe informatie en inzichten wat je vooral vindt bij (snel pratende) jongeren.
Door al het bovenstaande samen en de daarmee samenhangende extreme polarisering bij groeperingen en individuen zie ik steeds vaker dat men standpunten ‘hard’ maakt. Met alle gevolgen van dien. De mening wordt verdedigd! Al was het maar omdat dit de weg van de minste weerstand is.
Dat maakt het voor mij nog moeilijker om onbevangen te luisteren omdat ik denk dat wijzelf juist nu meer moeten leven volgens de kardinale deugden en veel minder naar onze overtuigingen.
We moeten denk ik, allemaal, veel opener luisteren en veel openlijker onze twijfel naast onze overtuigingen leggen. Durf (!) te twijfelen.
Ik probeer me ook steeds vaker te realiseren dat de meester zich juist toont in de beperking.
Daarnaast vraag ik me af of ik -en wellicht jullie ook- in onze dagelijks overdenkingen en gesprekken zo langzamerhand niet ongemerkt zwaar beïnvloed worden door het zeer polariserende gedrag van vele politici en de media. Wellicht ongemerkt een deel van dat gedrag overnemen.
Ik voel me er helaas steeds minder comfortabel bij.
Willen we samen verder komen in deze zeer uitdagende wereld dan moeten we niet alleen beter naar elkaar luisteren maar ook voor een flink deel accepteren dat niet alleen die ander ‘moet’ veranderen maar dat wij dat zelf ook ‘zullen moeten’. Wellicht begint het daar!
En voor dat deel wat we echt niet willen veranderen, voor die zaken waar we echt geen ander geluid willen horen, hebben we nog altijd onze eigen bubbels. Toch?
Rob Franse, 24 oktober 2026